MORREN GALLERY, Amsterdam

ITALIAANSE PORTRETTEN MET HOLLANDSE WOLKENLUCHTEN


Sinds 2010 jaar representeert Morren Galleries de Nederlandse fotografe Elizabeth Koning (1966). Op zaterdag 7 mei 2011 tonen wij voor het eerst een expositie van haar werk op de Prinsengracht in Amsterdam. Haar verfijnde gestileerde kinderportretten van zowel kinderen als volwassenen hebben de finesses van de Italiaanse portretkunst, gecombineerd met de typische Hollandse wolkenluchten. De combinatie van deze historische elementen en Koning’s eigen visie resulteert in opmerkelijke eigentijdse kunstwerken.

Haar portretten zijn sereen, verstild, bevreemdend en lijken vervuld met symboliek. Zo is daar het portret van ‘Cate’, het meisje dat in een monumentale houding staat tegen een landschap met witte Hollandse wolken en op de achtergrond zacht waaiend riet. Ze houdt haar wijsvingertje gebogen vooruit, op het puntje rust een vogeltje. De foto behelst een haast Engelse formaliteit en een klassiek gevoel voor het weergeven van een verhaal. Elizabeth Koning pretendeert weinig, maar geeft de toeschouwer graag de ruimte om voor zichzelf in te vullen welk verhaal het meisje vertelt. Ze vindt het belangrijk dat haar creaties prikkelen; ze geeft graag een klein duwtje en de rest is aan de toeschouwer. De dromerige kijker raakt verloren in haar landschappen, die geïnspireerd lijken te zijn op de zeventiende-eeuwse landschappen van schilders als Van Ruisdael en Vroom. Subtiele referenties worden gemaakt naar de sfeer die meesters als Belini, Rafael en Holbein in hun Renaissance portretten wisten te scheppen.

Elizabeth Koning maakt gebruik van de sfumato techniek; één van de vier technieken die in de Renaissance tijd vaak werkt gebruik. Het Italiaanse woord sfumato, vervagen/verdwijnen, verklaart de techniek goed. Het lijkt alsof er permanent een dun laagje rook dwarrelt tussen het onderwerp van het schilderij en de toeschouwer. De hoogtelichten in het schilderij worden extra opgelicht en de diepe donkere partijen worden juist nog eens extra geblokt van het licht. Leonardo da Vinci paste deze sfumato techniek veelvuldig toe, onder andere in zijn wereldberoemde portret ‘Mona Lisa’. De zachte vervaging van de sfumato techniek zorgt ervoor dat emoties subtiel worden getoond. Leonardo beschreef de sfumato techniek als een techniek; ‘without lines or border, in the manner of smoke or beyond the focus plane’. Deze techniek zorgt er in Konings werk voor dat haar portretten bijzonder levendig lijken. De stille binnenwereld van de geportretteerde is zichtbaar, maar op een zeer subtiele manier.

Het werk van Elizabeth Koning wordt ook wel eens vergeleken met kunstenaars als Co Westerik (1924) of Pyke Koch (1901). Beiden behoren tot de magisch realisten. De voorstellingen van Koning zouden ook als magisch realistisch beschouwd kunnen worden; voorstellingen die wel mogelijk maar niet waarschijnlijk zijn. Door het gebruik van licht, schaduw, diepte en kleur krijgt de realistische weergave een onwerkelijke sfeer. Dit is ook erg voelbaar in de portretten van Elizabeth Koning. Koele, bleke kleuren geven het portret een steriele en bevreemdende sfeer. De portretten lijken te draaien om de lichte verwondering over een alledaagse gebeurtenis.

De grootste inspiratie van Elizabeth Koning is haar eigen leven: naast haar achtergrond, jeugd, haar vriendschappen en liefdes is daar vooral de geboorte van haar dochter Ottavia (2004). Ottavia is Elizabeth Konings grootste inspiratiebron geweest om de camera ter hand te nemen en portretten van kinderen te maken. Door haar moederschap beleeft Koning de wereld op een andere manier; zachter en intenser. Niet alleen kan Elizabeth Koning zich zelf goed in de kinderwereld verplaatsen, ze voelt zich daar ook veilig. Ze hoopt dat haar portretten andere inspireren en dat ze de toeschouwer emotioneel kan raken. Koning geeft zelf aan: ‘Ik wil de wereld alleen een beetje mooier maken, glans geven’.

Hoewel Elizabeth Koning als kind veel tekende en schilderde kwam het nooit in haar op om naar de kunstacademie te gaan. Ze had niet het gevoel dat ze dit überhaupt kon doen en kreeg dit ook niet van huis uit mee. Door een loopbaan in de internationale modewereld heeft zij een geheel eigen benadering van hedendaagse fotografie ontwikkeld. Ze begon in Milaan vòòr de camera: als model. Later leidde ze een modellenbureau en onderhield ze veel contacten met modefotografen. Ze werkte in het topsegment van de internationale modewereld en ervoer deze scene als zowel levendig, sexy als uitdagend. Het wereldje was creatief en mondain en sprak tot Koning’s verbeelding. Iedereen leek in deze wereld iets te creëren; of het nu mode, fotografie, kunst of architectuur betrof. Hoewel deze wereld ook een scherp randje had heeft, is deze periode belangrijk geweest voor haar verdere leven. In Italië heeft ze de ruimte gekregen om zichzelf te ontplooien en te ontwikkelen. ‘De openheid van mensen en vriendschappen, ambities, de Italiaanse cultuur, het mondiale accent binnen het werk, Milaan is een uniek centrum voor creatieve professional’, aldus Koning. Na 15 jaar Milaan en uiteindelijk ook het Verenigd Koninkrijk is Koning neergestreken in Blaricum. Een plek waar zij de rust vindt om zich volledig op haar autonome kunstenaarschap te richten.


Leonie Klomp,
Morren Galleries

using allyou.net